{"id":2259,"date":"2026-01-09T07:53:35","date_gmt":"2026-01-09T07:53:35","guid":{"rendered":"https:\/\/inkuruzacu.rw\/?p=2259"},"modified":"2026-01-09T07:53:37","modified_gmt":"2026-01-09T07:53:37","slug":"ese-waba-uzi-impamvu-abantu-bapfa-bari-mu-gikorwa-cyimibonano-mpuzabitsina","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/inkuruzacu.rw\/?p=2259","title":{"rendered":"Ese waba uzi impamvu abantu bapfa bari mu gikorwa cy&#8217;imibonano mpuzabitsina?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Yanditswe na Dushimimana Elias<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u200e\u200eMu mwaka wa 2025, hamenyekanye inkuru ibabaje yabereye mu Murenge wa Kinihira, mu Karere ka Ruhango. Umukobwa ukiri muto yari yagiye gusura umukunzi we mu gihe cy\u2019iminsi mikuru.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nk\u2019uko abaturage baganiriye n\u2019itangazamakuru babivuze, uwo mukobwa n\u2019umukunzi we bakoze imibonano mpuzabitsina. Bukeye bwaho mu gitondo, uwo musore yatunguwe no gusanga umukunzi we yari yapfuye mu ijoro.<\/p>\n\n\n\n<p>\u200e\u200eImpuguke mu by\u2019ubuvuzi zisobanura ko imibonano mpuzabitsina ku bantu bakuru muri rusange ari ingirakamaro ku buzima bw\u2019umubiri n\u2019ubw\u2019ubwonko. Ifasha kugabanya umuvuduko w\u2019amaraso uri hejuru, igakomeza ubudahangarwa bw\u2019umubiri, igabanya stress, ndetse ikanagira uruhare mu gutuma umuntu asinzira neza.\u200e\u200e<\/p>\n\n\n\n<p>Mu gihe umuntu ageze ku isonga ry\u2019ibyishimo by\u2019imibonano mpuzabitsina, umubiri usohora umusemburo (hormone) witwa oxytocin, uzwi cyane nk\u2019\u201cumusemburo w\u2019urukundo\u201d. Uyu musemburo wongera kwizerana, gukundana no kwegerana mu marangamutima hagati y\u2019abashakanye cyangwa abakundana.\u200e\u200e<\/p>\n\n\n\n<p>Nubwo izi nyungu zose zibaho, mu bihe bidasanzwe imibonano mpuzabitsina ishobora guteza ibibazo bikomeye by\u2019ubuzima, ndetse ikageza no ku rupfu.\u200e\u200e Abaganga bagaragaza ko akenshi ibi bibazo biterwa n\u2019indwara umuntu yari asanzwe afite, cyane cyane indwara z\u2019umutima.<\/p>\n\n\n\n<p>Icyo gihe ibyago birushaho kwiyongera iyo imibonano mpuzabitsina ihujwe n\u2019ikoreshwa ry\u2019ibiyobyabwenge, imiti yongerera ubushobozi bw\u2019imibonano mpuzabitsina nka Viagra, cyangwa ibiyobyabwenge bitemewe n\u2019amategeko nka cocaine.\u200e\u200e<\/p>\n\n\n\n<p>Ubushakashatsi bwakozwe na Kaminuza ya St George\u2019s mu Bwongereza bwagaragaje ko abantu bari bafite indwara zifata umutima ari bo bagize umubare munini w\u2019abapfa mu gihe cy\u2019imibonano mpuzabitsina cyangwa nyuma yayo gato, cyane cyane abantu bakuze.\u200e\u200e<\/p>\n\n\n\n<p>Andi makuru yatangajwe mu mwaka wa 2020 mu kinyamakuru cya siyansi JAMA Cardiology, ashingiye ku mibare ya St George\u2019s Center for Cardiac Pathology, yerekanye ko hapfuye abantu 6,847 bazize indwara z\u2019umutima.\u200e\u200eMuri abo, abantu 17 bangana na 0.2% bapfuye mu gihe bari mu mibonano mpuzabitsina cyangwa mu isaha imwe yakurikiyeho.<\/p>\n\n\n\n<p>Muri abo bapfuye, 35% bari abagore, naho abagabo bari hafi ya 65%. Abenshi muri bo bari bafite imyaka iri hejuru ya 38 nkuko iyi nkuru dukesha umushakashatsi Alan Nkotanyi Gashiramanga ibivuga.\u200e\u200e<\/p>\n\n\n\n<p>Kubera iyo mpamvu rero, abantu bazwiho kugira indwara z\u2019umutima bagirwa inama yo kugisha inama abaganga babo kugira ngo bamenye uko bakwitwara mu buryo butekanye mu bijyanye n\u2019imibonano mpuzabitsina.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yanditswe na Dushimimana Elias \u200e\u200eMu mwaka wa 2025, hamenyekanye inkuru ibabaje yabereye mu Murenge wa Kinihira, mu Karere<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2260,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30,3,4,5,7],"tags":[],"class_list":["post-2259","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-amakuru","category-health","category-newsbeat","category-science","category-stories"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/inkuruzacu.rw\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2259","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/inkuruzacu.rw\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/inkuruzacu.rw\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/inkuruzacu.rw\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/inkuruzacu.rw\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2259"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/inkuruzacu.rw\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2259\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2261,"href":"https:\/\/inkuruzacu.rw\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2259\/revisions\/2261"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/inkuruzacu.rw\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2260"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/inkuruzacu.rw\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2259"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/inkuruzacu.rw\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2259"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/inkuruzacu.rw\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2259"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}